Programma debatcyclus Rode Hoed 2009

De debatten worden geleid door Felix Rottenberg. Elke avond zijn er vanaf 21.45 uur kleine proeverijen toegespitst op het thema, met een toelichting door biologisch topkok Eric van Veluwen.

Dinsdag 22 september: Opening: De avond van de goede smaak
Openingsavond over de ontwikkeling van de ‘goede smaak’ vanuit historisch perspectief. Presentaties door:
• Wethouder Marijke Vos, over het initiatief Proeftuin Amsterdam en Amsterdam als Hoofdstad van de Smaak 2009.
• Prof. Frits Muskiet over de gezonde oerdis, het dieet van onze verre voorouders.
• Wim Pijbes, directeur van het Rijksmuseum, over voedsel en identiteit.
• Schrijver Ronald Giphart over de kwestie van de goede smaak in verleden, heden en toekomst.

Woensdag 30 september: De crisis van ons landbouw- en voedselsysteem: feiten en dilemma’s
De voedselproductie moet de komende decennia fors omhoog, zegt men, omdat de wereldbevolking en de vleesconsumptie toenemen. Tegelijk worden de basisgrondstoffen (olie, fosfaat en water) voor de landbouw schaars en neemt het areaal vruchtbare bodems af. Wat zijn de ontwikkelingsperspectieven voor vraag en aanbod? Van grootschalige en kleinschalige landbouw? Wat zijn de feiten en cijfers, mondiaal, in Europa, in Nederland? Meer speciaal: hoe ontwikkelt zich de productie en consumptie van dierlijke en plantaardige eiwitten? Wat is de impact van biobrandstoffen? Hoe verhoudt de voedselcrisis zich tot de energiecrisis, de klimaatcrisis en de economische crisis? Wat is de betekenis van urban farming waarbij stadsbewoners voedsel gaan verbouwen? Met inleidingen van:
• Prof. Rudy Rabbinge (Wageningen Universiteit)
• Jan Willem van der Schans (Landbouw-Economisch Instituut)

Maandag 5 oktober: De macht in de voedselketen. Wie trekken er aan de touwtjes?
In theorie zijn boeren en consumenten de meest bepalende spelers voor wat er wordt verbouwd en gegeten. Maar in de praktijk hebben andere spelers meer invloed: de retailsector, de levensmiddelenindustrie, de agribusiness, de zaad- en chemiebedrijven en de financiële sector. Alleen al Monsanto heeft meer dan 80% van de markt in genetisch gemodificeerde zaden in handen. Retailers bepalen de prijzen voor ons voedsel. Wat zijn de gevolgen en risico’s van deze ontwikkeling? Zijn er voldoende countervailing powers? Hebben overheden voldoende kennis en mogelijkheden om publieke belangen te waarborgen? Moeten we verder gaan op het pad van de vrije wereldmarkt?  Wat zijn de gevolgen voor de inkomens van boeren en de kwaliteit van ons voedsel? Zijn er reële alternatieven denkbaar waarbij boeren en tuinders zonder voortdurende schaalvergroting economisch duurzaam kunnen ondernemen? Inleidingen door:
• Prof. Jan Douwe van der Ploeg (Wageningen Universiteit)
• Jan Willem Grievink (Counselor/onderzoeker/ConCeption)

Donderdag 29 oktober: Nieuwe perspectieven voor voedsel
Naast verdere schaalvergroting en concentratie in de voedselketen is er een groeiende belangstelling voor lokaal en vers en biologisch geproduceerd voedsel en Community Supported Agriculture is een sterke groeimarkt. Op een ander niveau maken grote ondernemingen afspraken met internationale milieuorganisaties over verduurzaming in de keten zoals bij vis en soja.
Voor zowel multinationaal opererende bedrijven als meer regionaal georiënteerde voedselproductie is verduurzaming een noodzakelijk perspectief. Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen in de landbouw- en voedselketen op weg naar duurzame productiesystemen? Hoe kan de consument het best worden verleid om duurzaam verbouwd voedsel te kopen?
Bieden coöperatieve landbouw, winkels en banken een alternatief? Hoe gaan grote retailers zich ontwikkelen? Inleiding:
• Prof. Tim Lang (City University London): Food Policy for the 21th century: can we grow enough, sustainable and healthily?
• Marc Jansen (directeur CBL, de brancheorganisatie van supermarkten) over duurzaamheid in de supermarkt en MSC vis.

Dinsdag 10 november: Afrika
Afrika kent een snelle bevolkingsgroei. De voedselproductie kan de vraag, ondanks de grote inventitiviteit van boeren, niet bijbenen. Maar ondervoeding houdt ook verband met armoede, onderdrukking, oorlogen en milieurampen, met geringe marktkansen voor kleine boeren en geringe ondersteuning door instituties.  Hoe kan de productiviteit van de landbouw in Afrika worden verhoogd en kan ondervoeding worden teruggedrongen?
Op de ontwikkelingsagenda is landbouw decennia lang verwaarloosd. Wat zijn de perspectieven? Ligt de oplossing in meer landbouw voor de landbouw of juist meer voor de export? Wat kunnen Aid en Trade bijdragen? Wat is het effect van het EU-landbouwbeleid? Hoe werkt de internationale voedselhandel? Wat te denken van de massale opkoop van landbouwgronden in Afrika door Arabische landen, China en Korea? Wat is de invloed van klimaatverandering? Inleidingen door:
• Olivier de Schutter (VN-rapporteur over voedsel als mensenrecht)
• Prof. em. Niels Röling (Wageningen Universiteit).

Woensdag 18 november: Nederland
Nederland is een van de grootste voedselexporteurs en veevoerimporteurs ter wereld. We exporteren enorme volumes vlees, zuivel en bloemen. Nederland is ook hoofdkwartier van multinationals als Ahold en Unilever. Wat is de rol van ons mondiaal opererende bedrijfsleven in het wereldvoedselsysteem? Moet de Nederlandse landbouw zich blijven richten op de wereldmarkt? Zo ja, is dat verenigbaar met het behoud van ons cultuurlandschap met koeien in de wei et cetera? Inleidingen door:
• Antoon Vermeer (voorzitter ZLTO)
• Teo Wams (directeur Natuurmonumenten).

Dinsdag 1 december: Uitsmijter
Aanbieding van de belangrijkste uit de debatten getrokken lessen aan minister Gerda Verburg van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Verder presentaties van enkele veelbelovende initiatieven voor een duurzame landbouw en voedselketen. Met voorbeelden van verduurzaming in ketens van een multinational en enkele meer lokaal gerichte initiatieven. Presentaties door:
• Volkert Engelsman (directeur Eosta) over Nature & More en Soil & More
• Jan-Kees Vis (hoofd R&D Unilever) over gezonde en duurzame voeding
• Quirijn Bolle (oprichter van winkelketen Marqt) over hun nieuwe foodformule
• Jaap Hoek Spaans (directeur Landzijde) over landbouw en zorg

Ter afsluiting zijn er snacks van de toekomst! Met Pierre Wind.

Praktische info:

Datum: 22 sep, 30 sep, 5 okt, 29 okt, 10 nov, 18 nov, 1 dec
Plaats: De Rode Hoed, Keizersgracht 102, 1015 CV Amsterdam
Aanvang: 20.00 uur (ontvangst vanaf 18.45 uur)
Toegang: € 9,- via internet / € 10,- aan de deur / Passe-partout à € 45,- voor zeven debatten.
Inclusief hapjes en bij binnenkomst een gratis kopje koffie of thee op vertoon van uw kaartje.
Kaartverkoop: http://www.rodehoed.nl/nl/kaartverkoop.php

Partners
Inhoud en programmering: Stichting Centrum voor Landbouw en Milieu (initiatiefne-mer) en Biologica (mede-initiatiefnemer).
Mediapartners: De Volkskrant en Foodlog.
Mede mogelijk gemaakt door: Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
en debatcentrum De Rode Hoed
Klankbordgroep: Arie van den Brand / Paul Kuypers / Hans Hoogeveen / Anneke Groen.
Projectleiding: Wouter van der Weijden / CLM.
Projectuitvoering: Bert van Ruitenbeek-Ecominds en Lise Broekaar-Rode Hoed
Presentator/debatleider: Felix Rottenberg.