Machtsevenwicht gentech in Europa kantelt; VS geteisterd door superweeds

Nu Duitsland de teelt van de genetisch gemodificeerde mais MON810 heeft verboden, hebben al zeven Europese landen (zes uit de EU) hun autonomie op dit gebied opgeeist. BASF heeft daarom bekendgemaakt zich terug te trekken uit de Europese gentechmarkt. Tegelijk maken Argentijnse wetenschappers bekend dat glyfosfaat schadelijke effecten heeft op amfibie-embryo's. Ondertussen wordt de VS geteisterd door "superweeds" die door agro-gentech veroorzaakt zijn.

Met Duitsland hebben nu 6 EU-landen plus Zwitserland de gentechmais verboden. Monsanto heeft inmiddels bekend gemaakt Duitsland via de rechter te willen dwingen tot acceptatie van haar mais. Minister Verburg zei in reactie op de actie van Duitsland dat "Duitsland niet in z'n eentje mag buiten spelen", daarbij negerend dat ook Luxemburg, Frankrijk, Hongarije, Griekenland en Oostenrijk de mais hebben verboden. In Europa is 58% van de bevolking tegen de toepassing van gentech in landbouw. BASF heeft zich bij de situatie neergelegd en verlegt zijn gentechwerkterrein naar de VS, waar de overheid tot nu toe minder kritisch staat ten opzichte van gentech. En waar gentechteelt nu tot superweeds leidt. Ondertussen ziet de EFSA, de Europese voedselveiligheidsautoriteit, nog steeds geen enkel probleem: op 15 april maakte ze bekend geen bezwaren te zien tegen dubbeltransgene mais.

Bio is gegarandeerd gentechvrij
De biologische landbouw maakt als enige gecertificeerde methode gegarandeerd geen gebruik van gentech. Biologica zet zich dan ook in voor het behoud van keuzevrijheid voor consumenten en boeren. Volgens Biologica zijn er weinig argumenten om gentech in te zetten voor landbouw, en veel argumenten tegen, zoals de onvermijdelijke verspreiding door wind en insecten. Het door de gentechindustrie gebezigde argument dat gentech nodig zou zijn om de wereldbevolking te voeden, is volgens Biologica onhoudbaar, zowel uit theoretisch als uit praktisch oogpunt.

De beloftes van gentech
Als we naar de praktijk van gentech kijken, zien we dat 70% van verhandelde gentechgewassen is ontworpen om te worden gebruikt in combinatie met de herbicide glyfosfaat, de andere 30% produceert zelf een insecticide. Er zijn geen gentechgewassen in de handel die grotere opbrengsten geven of droogteresistent zijn. Tot nu toe zijn alleen gentechgewassen gerealiseerd waarbij slechts 1 gen werd gewijzigd; de meest eenvoudige optie. Voor eigenschappen als opbrengst en droogtebestendigheid neemt de complexiteit en het aantal betrokken genen echter sterk toe. Ondanks de honderden miljoenen onderzoeksgeld die erin gestoken zijn, is er nog geen enkele praktische toepassing op dit gebied gerealiseerd. De biologische veredeling, waar tot nu toe nauwelijks geld in is gestoken, heeft betere papieren. Vorig jaar werd een phytophtora-resistente aardappel, de Bionica, in de handel gebracht. Biologische landbouw heeft bewezen positieve effecten voor de waterhuishouding van de bodem en presteert beter bij droogte.

Glyfosfaat in de pampa's
Het met gentech verbonden bestrijdingsmiddel Roundup kan gevaarlijk zijn, stellen onderzoekers van de universiteit van Buenos Aires; overigens op basis van voorlopige resultaten. De herbicide wordt in enorme hoeveelheden gebruikt in de gentechsojateelt op de Argentijnse pampas. De sojaplaten zijn genetisch gemodificeerd om de glyfosaat te weerstaan; alle andere planten worden erdoor gedood, zodat het middels als een zeer effectieve onkruidverdelger geldt. Roundup wordt echter sinds haar patentering in de jaren 70 in verband gebracht met ziekten. De universiteit van Pittsburgh vond in 2005 nadelige effecten van Roundup voor amfibieen.

Superweeds in de VS
In de VS is de agro-gentech alomtegenwoordig. De boeren die op Roundup-ready gewassen vertrouwden, worden daar nu geteisterd door zogenaamde Superweeds: onkruiden die resistentie hebben opgebouwd tegen glyphospaat. Door de zwaar gereduceerde biodiversiteit hebben de superweeds vrij spel. Zie dit recente artikel dd 19 april. Een groot nadeel van de gentechgewassen is dat ze resistentie in de hand werken, doordat de werkzaamheid is gebaseerd op slechts één gen; in tegenstelling tot gewassen die via natuurlijke veredeling zijn verkregen.

Maatschappelijk omstreden bedrijfstak
De agro-gentechindustrie is ook maatschappelijk omstreden. De Franse filmmaakster Marie-Monique Robin maakte in 2008 de film "De wereld volgens Monsanto", waarin het bedrijf in een negatief licht wordt gesteld. Op 21 mei a.s wordt het gelijknamige boek en DVD in Nederland uitgegeven. Op 18 juni komt de filmmaakster naar Nederland voor promotie van film en boek. Ze geeft een lezing in het Institute Francais, Maison Descartes, Amsterdam.

Gentechvrije zones
Biologica moedigt bedrijven en instellingen aan zich uit te roepen tot gentechvrije zone. Gemeentes, provincies en regio's kunnen zich ook uitroepen tot gentechvrije zone, ofschoon de wettelijke status hiervan onduidelijk is.

Biologische voeding en landbouw is gegarandeerd gentechvrij. Niet voor niets heeft Biologica heeft al 29.200 donateurs en adoptanten. Meld u ook aan en ontvang 6 keer per jaar culinair magazine Smaakmakend.