Biologisch geld?

Het productivisme - het idee dat de economie altijd maximale productie moet nastreven - lijkt op veel gebieden ten einde te lopen. De randvoorwaarden van ecologie, klimaat en sociale aspecten dringen tegenwoordig zelfs door tot instellingen als de Wereldbank en het IMF. In de landbouw en andere sectoren van de economie dringt het duurzaamheidsdenken door. Het laatste bastion van het productivisme is het geld zelf: de manier waarop kapitaal wordt ingezet. In de landbouw uit zich dit door een bovenmatig gewicht van (schuld-)geld in de landbouw, waardoor boeren beperkt zijn bij het uitwerken van innovatieve oplossingen. Een aanzienlijk deel van de kosten van voedsel bestaat daardoor feitelijk uit rente. Peter Jens, directeur van Biologica, uitte hierover bij zijn aantreden in september 2008 al zijn zorgen. 

Veranderingen
Er zijn echter signalen dat ook het geldsysteem aan het veranderen is. Afgelopen najaar speelden zich twee belangrijke zaken af binnen het financiele systeem. De Zweedse centrale bank stelde een negatieve rente in. Geld oppotten wordt zo ontmoedigd. Al bijna een eeuw geleden ontwikkelde  Silvio Gesell hierover ideeen die ook in de praktijk succesvol bleken. Eveneens dit najaar pleitte Lord Turner, van het toonaangevende FSA, voor een “Tobin Tax”: een belasting op financiele transacties. Dergelijke vernieuwingen kunnen belangrijk zijn voor de verduurzaming van het financiele systeem waarmee, op lange termijn, een duurzamere maatschappij in stand gehouden zal kunnen worden.